Jeśli teraz lub wkrótce nabędziesz komputer przenośny, powita cię zapewne Windows Vista. Jest to system nowoczesny, ale wiele starszych programów w nim nie zadziała. W dodatku, gdy zostanie wyposażony tylko w 512 MB RAM-u, praca w nowym systemie nie będzie łatwa ani przyjemna. Możesz wtedy zatęsknić za XP. Pomożemy ci do niego wrócić, omijając czyhające po drodze pułapki.

Podstawowym problemem, na jaki możesz trafić podczas próby instalacji starszego od Visty systemu operacyjnego, jest brak w komputerze sterowników sprzętowych. Oczywiście do tego dochodzi jeszcze kwestia posiadania instalacyjnej wersji Windows XP. Przecież z notebookiem otrzymałeś jedynie Windows Vista. Zapoznaj się z ramką „Skąd wziąć system?”, w której przeczytasz, jak problem zmiany systemu widzi przedstawiciel polskiego oddziału firmy Microsoft.

Gdy będziesz już zaopatrzony w starszy system oraz dzięki podanym w artykule poradom pobierzesz sterowniki sprzętowe odpowiednie do Windows XP, pozostaje przed instalacją podjęcie ważnej decyzji. Musisz odpowiedzieć sobie na pytanie, czy chcesz mieć na komputerze dwa systemy, czyli Vista i XP jednocześnie (pamiętaj, że wtedy na oba są konieczne licencje!), czy decydujesz się na usunięcie Windows Vista i zainstalowanie XP? Rozpatrujemy pierwszy wariant, ale wskazówki będą przydatne także wtedy, gdy wybierzesz drugą możliwość.

Skąd wziąć system?

Zmiana systemu operacyjnego to nie tylko kwestia instalacji, ale także posiadania odpowiedniej licencji, by nowy system był w pełni legalny. Zadaliśmy pytanie w polskim oddziale Microsoftu, jakie rozwiązanie firma widzi w sytuacji, gdy nabywca notebooka zawierającego preinstalowany system Windows Vista chce się przesiąść na starszą niż Vista wersję Windows. Uzyskaliśmy odpowiedź, że jeżeli ktoś kupuje laptopa z preinstalowanym systemem operacyjnym Windows Vista w wersjach Business lub Ultimate, to może skorzystać z prawa do down­grade’u i zainstalować Windows XP, a następnie w dowolnym momencie powrócić do korzystania z Windows Vista. Aby z takiego prawa skorzystać, należy zapewnić sobie na własną rękę oryginalny nośnik z Windows XP (np. pożyczyć od znajomego – oczywiście samą płytę instalacyjną, bez klucza produktu) i skontaktować się z infolinią Microsoft w celu uzyskania reszty szczegółów. Jeśli laptop ma preinstalowany system operacyjny Windows Vista w wersjach Home Basic lub Home Premium i użytkownik chce zainstalować Windows XP, to wyjściem jest zakupienie dowolnej wersji Windows XP – OEM, GGK lub BOX, w zależności od potrzeb.

W poszukiwaniu sterowników

Ze względu na olbrzymie zróżnicowanie konfiguracji laptopów i w ogóle komputerów, trudno podać uniwersalną i szczegółową receptę na znalezienie wszystkich niezbędnych podczas przesiadki z Visty na XP sterowników sprzętowych. Zebraliśmy jednak w kilku punktach podstawowe zalecenia i zasady, jakich powinieneś się trzymać, by poszukiwania były skuteczne i by później zainstalowany starszy system działał bez zarzutu. Zacznij od sprawdzenia, z jakich komponentów sprzętowych (wymagających odpowiednich sterowników) składa się twój laptop.

Analiza sprzętu

Do sprawdzenia, jaki sprzęt jest zainstalowany w laptopie, proponujemy wykorzystać zamieszczony na dołączonym do numeru krążku program Unknown Devices (oczywiście jeżeli dysponujesz szczegółową specyfikacją laptopa podaną np. w instrukcji obsługi, zachowaj ją, to cenna informacja w poszukiwaniu sterowników).

Programu nie trzeba instalować. Rozpakuj plik archiwum UKD_14_20-Beta do dowolnego foldera na dysku. Następnie uruchom aplikację, klikając dwukrotnie ikonę UnknownDevices.

Przez chwilę będzie trwało wykrywanie sprzętu zainstalowanego w komputerze. Potem zobaczysz okno Unknown Devices. Ponieważ z założenia preinstalowany w laptopie system jest w pełni skonfigurowany, nie powinno być żadnych urządzeń nieznanych ani takich, do których brakuje sterowników. Sygnalizuje to napis widoczny na poniższym obrazku.

Rozwijając poszczególne kategorie, zanotuj modele urządzeń, np Display adapters.

Pobieranie odpowiednich sterowników

Z pewnością będziesz potrzebował sterowników do chipsetu. Możesz wykorzystać funkcję wyszukiwawczą wbudowaną w program Unknown Devices. Kliknij prawym klawiszem myszki wybrane urządzenie, w naszym przykładzie – Mobile Intel 945GM Express Chipset Family – i z wyświetlonego menu kontekstowego wybierz Search web for selected line.

Rezultatem wykonania takiego działania będzie automatyczne otwarcie okna przeglądarki WWW z wczytaną stroną zawierającą wyniki wyszukiwań danego sterownika w Google’u. Najlepiej wybrać link do strony producenta – w przypadku chipsetu 945GM stronę na serwerze intel.com. Pamiętaj tylko, by na stronie ze sterownikami pobierać wersje do Windows XP.

W analogiczny sposób poszukaj sterowników do pozostałych komponentów laptopa. Gdy zgromadzisz zestaw sterowników na dysku, przegraj je na zewnętrzny dysk lub pamięć flash albo zapisz na płycie.