Wiosna to pora burz, podczas których często ulegają uszkodzeniu komputery i domowa elektronika użytkowa. Warto wiedzieć, którędy wyładowania przenikają do urządzeń, a także jak zabezpieczyć przed nimi sprzęt. PIOTR LEWANDOWSKI

Najprostszym zabezpieczeniem komputera przed wyładowaniami atmosferycznymi jest listwa zasilająca, która chroni przed skutkami przepięć w sieci elektrycznej. Jednak zagrożenie często nadchodzi z zupełnie innej strony – z anten zainstalowanych za oknem, z sieci LAN czy sieci telefonicznej. Dostępne zabezpieczenia różnią się ceną, możliwościami oraz zastosowaniem. Dzięki nim, poza ekstremalnymi sytuacjami, możesz ocalić praktycznie całą elektronikę zasilaną z sieci. Podstawowe zabezpieczenia są przeznaczone do sprzętu korzystającego tylko z sieci elektrycznej. Rozszerzone – do urządzeń wymagających linii telefonicznej lub ADSL, a także odbierających sygnał drogą radiową.

Ochrona anten

Warto zabezpieczyć wszelkie anteny, które są instalowane za oknem lub na dachu i są narażone na uderzenie pioruna. Najprostszym rozwiązaniem jest połączenie metalowej konstrukcji anteny z przewodem uziemiającym. To jednak nie zatrzyma ładunku, który może się pojawić na oplocie (ekranie) kabla. Dlatego na drodze ładunku, który może dotrzeć do mieszkania, trzeba zastosować filtr. Może to być proste złącze instalowane na kablu koncentrycznym, np. Axing SZU6–02, ok. 25 zł. Jednak znacznie lepsze efekty dają zabezpieczenia, takie jak Televes 4947 (cena ok. 300 zł), podłączane do instalacji odgromowej, wyposażone w wymienny „nabój”, który eksploduje po uderzeniu pioruna, przejmując w ten sposób na siebie energię wyładowania. Na dodatek zabezpieczenie to praktycznie nie tłumi sygnału antenowego. Filtr można użytkować wielokrotnie, a nie jednorazowo, jak starsze zabezpieczenia tego typu.

Filtr powinien być zainstalowany między anteną a odbiornikiem, przy użyciu złącza typu F. Jeśli filtr jest przystosowany do połączenia z instalacją odgromową, trzeba je wykonać – inaczej zabezpieczenie nie będzie działało.

Listwy zasilające

Kolejne źródło zagrożenia dla sprzętu elektronicznego stanowi kabel telefoniczny lub sieciowy LAN. Bez filtra antyprzepięciowego nawet odłączenie urządzeń od gniazdek elektrycznych nie uchroni peceta. Gdy przepięcie dotrze do telefonu, routera lub modemu po kablu sieciowym, może uszkodzić sprzęt w całej sieci.

Najlepszym rozwiązaniem tego problemu jest zakup profesjonalnej listwy antyprzepięciowej. Poza tym, że chroni przed niebezpieczeństwami z sieci elektrycznej, ma wejście i wyjście na różne rodzaje kabli, dzięki czemu chroni także sieć domową. Jej koszt wynosi od 20 do nawet kilkuset złotych. Kupując listwę, wybierz produkt dobrej marki, jak: APC, Orvaldi czy Profigold.

Dobrym zabezpieczeniem komputera przed wyładowaniami pochodzącymi z sieci LAN jest też sieć Wi-Fi. Korzystając z routera bezprzewodowego, wyeliminujesz połączenie przewodowe między siecią operatora a własnym komputerem. W razie wyładowania i spowodowanego nim przepięcia uszkodzeniu ulegnie tylko router Wi-Fi, który w  porównaniu do komputera jest sprzętem dość tanim.

Zasilacze UPS

Poza listwą antyprzepięciową rekomendowanym zabezpieczeniem są zasilacze UPS. Są to urządzenia, które podtrzymują zasilanie w czasie zaniku napięcia w sieci, a także stabilizują napięcie podczas normalnej pracy. Zasilacz taki przyjmuje na siebie część lub wszystkie zakłócenia z sieci elektrycznej. Jednak warto nim chronić tylko wybrany sprzęt, np. peceta, którego twardy dysk zawiera cenne dane. Dlatego też większość osób nie korzysta z zasilacza UPS, bo najcenniejszymi danymi, jakie mają, są zapisane gry albo zakładki przeglądarki internetowej.

Trzeba brać również pod uwagę wydatki na zasilanie UPS, które są pochodną wielu czynników. Koszt zużywanej energii zależy między innymi od typu i sprawności urządzenia (im wyższa, tym niższe zużycie energii przez sam UPS). Dlatego zasilacz taki powinieneś wybrać, korzystając z pomocy profesjonalisty. Im bardziej wartościowy sprzęt i dane w nim zgromadzone, tym więcej trzeba wydać na UPS. Ceny wynoszą od kilkuset do kilku tysięcy złotych w przypadku tzw. modeli on-line.

Zasilacz komputerowy

Dobre zasilacze mają wbudowanych wiele zabezpieczeń i gwarantują optymalne napięcia dla zasilanych komponentów. Większość zabezpieczeń chroni przed awariami powstającymi wewnątrz samego peceta, ale niektóre chronią także przed zakłóceniami z sieci elektrycznej. Szczególne znaczenie ma ochrona przed przepięciami (OVP – Over Voltage Protection), a także przed napięciem obniżonym (UVP – Over Voltage Protection).

Ponadto peceta warto w miarę możliwości podłączyć do osobnego gniazda zasilania i sprawdzić, czy z tej samej linii nie korzysta na przykład pralka czy lodówka, które mają dużą moc i wprowadzają do sieci elektrycznej stosunkowo duże zakłócenia i spadki napięcia.